Een vooruitblik op de evaluatie van het emissiehandelssysteem voor wegtransport en gebouwen
Het ETS2-systeem voor transport, gebouwen en kleine industrieën is volop in voorbereiding, maar intussen wordt achter de schermen al gewerkt aan de eerste grote evaluatieronde. Wat ligt er op tafel? Wat kunnen bedrijven verwachten? En welke uitbreidingen of bijsturingen staan mogelijk voor de deur?
Evaluatie in volle gang
Wat evalueert de Europese Commissie precies?
Sinds april 2025 loopt een officiële openbare consultatie over het ETS2-systeem. Zowel bedrijven, lidstaten als burgers kunnen hun input geven over:
- De werking van het emissieplafond en de jaarlijkse afbouw (cap & reduction).
- De veilingmechanismen van REAs -Regulated Emission Allowances (emissierechten).
- De rol van de Market Stability Reserve (MSR) om prijsschommelingen op te vangen.
- Mogelijke interactie tussen ETS1 en ETS2.
- Sociale en economische impact voor kwetsbare sectoren of groepen.
De consultatie loopt tot 8 juli 2025 en vormt de basis voor beleidsvoorstellen die in de zomer van 2026 verwacht worden.
Wat verandert er mogelijks nog?
Sectoruitbreidingen, drempels en removals
Hoewel ETS2 pas vanaf 2027 van kracht wordt, is het wettelijk kader nog volop in beweging. De Europese Commissie organiseert een openbare consultatie tot 8 juli 2025 over zowel ETS1, ETS2 als de Market Stability Reserve (MSR). De resultaten kunnen leiden tot wetsvoorstellen in Q3 2026, met onder andere deze mogelijke wijzigingen:
- Opname van gemeentelijke afvalverbrandingsinstallaties onder het ETS-regime.
- Verlaging van de huidige drempel van 20 MW voor installaties die onder ETS2 vallen.
- Integratie van carbon removals zoals CO₂-opslag, biochar of andere negatieve-emissietechnologieën.
- Binnenvaart en regionaal vervoer dat vandaag nog buiten ETS2 valt.
- Uitbreiding naar transport buiten de EU, wat impact heeft op internationale logistieke ketens.
Deze voorstellen kunnen substantiële impact hebben, vooral op steden, logistieke spelers en energie-intensieve KMO’s.
Marktdynamiek en prijscorrectie
Naast de sectoren kijkt de Commissie ook naar de werking van de markt zelf:
- Versneld starten met veilingen van REAs vanaf 2026.
- Herziening van de Market Stability Reserve (MSR) om beter te reageren op prijsschommelingen.
- Voorstellen voor prijsplafonds of compenserende maatregelen voor kwetsbare sectoren en huishoudens.
De veelheid aan pistes toont aan dat ETS2 nog volop in ontwikkeling is. Voor bedrijven is het cruciaal om die onzekerheid niet passief te ondergaan, maar er strategisch op te anticiperen. Laat je daarom begeleiden door experten die het speelveld beheersen – niet alleen inhoudelijk, maar ook commercieel en beleidsmatig.
Samenloop met ander klimaatbeleid
Botsen of versterken ETS2 en andere maatregelen elkaar?
De Commissie kijkt ook naar de samenhang tussen ETS2 en andere instrumenten:
- CO₂-standaarden voor voertuigen (zoals de verplichte zero-emissie verkoop tegen 2035).
- Energie-efficiëntie-eisen voor gebouwen (EPBD-richtlijn).
- Nationale belastingen op brandstof of CO₂.
De vraag is of deze maatregelen elkaar versterken, of juist overlappen en daardoor leiden tot dubbele lasten of inefficiënt beleid.
Wat betekent dit concreet voor bedrijven en steden?
Voorbereiden op wijzigende regels en kosten
De eerste rapportages en monitoringplannen zijn amper ingediend, of de volgende wijzigingsronde staat al klaar. Voor bedrijven en lokale besturen betekent dit:
- Blijf wendbaar: bouw flexibiliteit in bij contracten en investeringen (bv. energiedragers, CO₂-prijzen).
- Volg de beleidsagenda op de voet: beslissingen in 2026 kunnen van invloed zijn op kosten vanaf 2028–2030.
- Bereid scenario’s voor waarin ook andere emissies (zoals uit afval of verbranding) onder ETS2 vallen.
En nu: de tweede fase van ETS2 komt sneller dan verwacht
De eerste fase van ETS2 draait rond voorbereiding, rapportering en marktontwikkeling. Maar de echte impact komt er pas in 2027 – en tegen dan ligt het systeem er mogelijks al anders bij. Evaluaties lopen, uitbreidingen worden besproken en prijssystemen staan onder druk. Als strategisch adviseur is dit hét moment om onze klanten te begeleiden door onzekerheid én opportuniteit.
Wil je weten wat ETS2 concreet betekent voor jouw transportvloot, gebouwportfolio of energiekosten? Boek een boeiend verkennend adviesgesprek via bge@bruggegeeftenergie.be